Aşı Takvimi
Ağustos 15, 2014
Ateş ve Havale
Ağustos 13, 2015
Çocuk doktoru deyince herkesin aklına, hasta çocukları tedavi eden hekim gelir. Oysa çocuk doktorlarının günlük işlerinin önemli bölümünü sağlam çocukların takibi alır. Çünkü çocuğun sağlıklı olarak büyümesi, daha az hastalanması, doğduğu andan itibaren düzenli olarak takip edilmesine bağlıdır. Beslenmesinden aşılarına, hastalıklarından kişilik gelişimine kadar hemen her türlü gelişme veya sorunlar, sağlam çocuk takibinde izlenir.
Önce riskler araştırılır
Doğumdan itibaren bir bebeği takip etmeye başlayan çocuk doktoru, önce çocuğun risk altında olup olmadığını araştırır. Çocuğun riskleri, şöyle belirlenir:
– Çocuğun doğum ağırlığı nedir? 2 buçuk kilonun altında doğan bebekler, daha dikkatli izlenir.
– Vücut ağırlığı, doğumdan itibaren nasıl bir gelişme göstermiş? 10. persentilin altında olan çocuklar risk grubundadır.
– Son üç ayda hastalandı mı, hastalandıysa hangi hastalıkları geçirdi?
– Aşıları tam mı?
– Kaç kardeşi var, son kardeşiyle yaş farkı 2’den az mı, çok mu?
– Yaşına veya ayına göre, başını dik tutabiliyor mu, desteksiz oturabiliyor mu? Ne zaman yürümeye, konuşmaya başladı… gibi sorular, çocuğun gelişim düzeyini gösterir.
– Ailenin sosyo ekonomik durumu, annenin eğitim düzeyi nedir?
– Son olarak çocuğu düzenli olarak takip eden bir doktoru var mı? Bir doktoru olan ve düzenli aralarla doktoru tarafından gerekli kontrolleri yapılan çocuk, daha az hastalanır.
Rutin kontrol ne zaman yapılır?
Çocuk doktorunun bebekle ilk karşılaşması, doğar doğmaz, hastaneden taburcu edilmeden önce olmalıdır.
– İlk 5- 7. gün ve 15. günde yeniden kontrol yapılır.
– İlk 1 ay-1 yaş arasında, bebek her ay doktora gitmelidir.
– 1-2 yaş arasındaki bebeğin kontrolü, 3 ayda bir olmalıdır.
– 2-6 arasındaki ideal kontrol aralığı, 6 aydır.
Rutin kontroller sırasında, bebeğin büyüme, gelişme ve aşı durumu değerlendirilirken, ayrıca bazı önemli hastalıkların taraması da yapılır. Örneğin bir yenidoğanın muayenesinde; kalça çıkığı, inmemiş testis, hidrosefali, yarık damak veya dudak, doğumsal kalp hastalığı gibi hastalıklar belirlenebilir. Bazı hastalıkların taranması için, laboratuar incelemelerine başvurulur.
Kontrollerde nelere bakılır?
– Her muayenede boy ve tartı ölçümü yapılır, çocuğun persentil eğrisindeki yeri belirlenir.
– İlk 18 ay içinde baş çevresi ölçülür. Bu sayede bebeğin büyüme ve gelişmesi izlenir.
-Her çocuğun 3 yaştan sonra mutlaka tansiyonu ölçülür. Çocuklarda tansiyon yüksekliği yapan, ancak ilk bakışta belirti vermeyen önemli hastalıklar ortaya çıkarılır.
– Görme ve işitme tarama testleri yapılır. Özellikle yenidoğan yoğun bakım servisinde yatmış, prematüre doğmuş, yenidoğan döneminde ciddi enfeksiyonlar geçirmiş, genetik işitme veya görme sorunu olan riskli bebekler daha dikkatli incelenir. Hiçbir sorunu olmasa bile en geç 4 yaşına gelen her çocuk, görme ve işitme açısından değerlendirilmiş olmalıdır.
– Sorunu olmasa da her sağlıklı bebek 6-12 ay arasında, 3 yaşında ve okula başlarken göz muayenesinden geçirilmelidir.
– Sarılık izlenir. Hastaneden taburcu olan yenidoğanların bir kısmında sarılık gelişir. Bu nedenle 5-7 gün arası yapılan kontrolde, kan testiyle bebekteki sarılığın düzeyi ölçülür.
– Yenidoğanlarda doğuştan gözyaşı kanalı tıkanıklığı ve buna bağlı çapaklanma, göbekte oluşan enfeksiyon ve granülomlar araştırılır.
– Her sağlıklı bebeğin 6 ayla 1 yaş arasında, tam kan sayımı ve tam idrar tahlili yapılmalıdır. Belirti vermeyen idrar yolu enfeksiyonları, idrarda gözle görülmeyen kanama yapan bazı böbrek hastalıkları, özellikle ülkemizde yaygın olan Akdeniz anemisi gibi hastalıklar, bu testlerle ortaya çıkar.
– Çocuk sağlıklı gelişiyor olsa da bu testler 2 ve 5 yaşında tekrarlanır.
– Yuvaya başlayan oyun çocuklarının dışkıları, parazit açısından kontrol edilir.
– Çocukların aşıları tamamlanır.